Steun nodig
Heb je te maken (gehad) met grensoverschrijdend gedrag? En kun of wil je daarmee niet terecht bij iemand binnen de organisatie? Dan kun je contact opnemen met een van onze onafhankelijke vertrouwenspersonen. Jij houdt de regie.
Heb je te maken (gehad) met grensoverschrijdend gedrag? En kun of wil je daarmee niet terecht bij iemand binnen de organisatie? Dan kun je contact opnemen met een van onze onafhankelijke vertrouwenspersonen. Jij houdt de regie.

Wil je snel contact met een vertrouwenspersoon? Stuur een WhatsApp-bericht en laat weten wie je wilt spreken of mail direct een van de vertrouwenspersonen.
Het is mogelijk dat er een vertrouwenspersoon beschikbaar is bij de organisatie of opdrachtgever waar je voor werkt. Kijk eerst of het mogelijk en passend is om naar deze vertrouwenspersoon uit te reiken. Als dat niet kan of als je dat niet wil, kun je contact opnemen met een van de vertrouwenspersonen van Mores.
• Per e-mail: Bepaal zelf met welke vertrouwenspersoon je in gesprek wilt gaan door deze persoon een e-mail te sturen. Mocht de vertrouwenspersoon niet in de gelegenheid zijn om je bij te staan, dan verwijst die je door naar een collega.
• Via WhatsApp: Wil je liever contact via WhatsApp? Dat is ook mogelijk. Stuur een bericht naar ons gezamenlijke nummer 06 – 12 16 33 26. Geef hierin aan met wie je graag wilt spreken.
De vertrouwenspersoon reageert doorgaans binnen twee werkdagen, vaak zelfs binnen één werkdag.
De vertrouwenspersoon biedt een luisterend oor en ruimte voor jouw verhaal en emoties. Samen brengen jullie je situatie in kaart. De vertrouwenspersoon wil graag weten wat jij belangrijk vindt en bespreekt de verschillende keuzemogelijkheden met jou. Per mogelijkheid worden de voor- en nadelen besproken, waarbij de vertrouwenspersoon jou helpt om een eigen, passende keuze kunt komen.
Jij bent degene die bepaalt wat er uiteindelijk gebeurt. Het kan ook zijn dat je alleen je hart wilt luchten en geen verdere actie onderneemt. Dat is prima, want jij hebt de regie. De vertrouwenspersoon staat naast je, maar neemt het probleem niet van je over. Ze staan volledig aan jouw kant, maar bemiddelen of onderzoeken zelf geen klachten.
• De meeste gesprekken zijn telefonisch of via Teams, en indien nodig op locatie.
• Een aantal vertrouwenspersonen spreekt Engels. Indien gewenst, proberen we een (gebaren)tolk voor je te regelen.
• Er wordt niets herleidbaars gedeeld met het bureau of bestuur van Mores, ook niet als daarom wordt gevraagd.
Mocht tijdens het gesprek blijken dat een andere professional beter kan helpen, dan verwijzen we je door. Wij doen er alles aan om je zo goed mogelijk te ondersteunen.
De vertrouwenspersoon is verplicht om alle ontvangen informatie strikt vertrouwelijk te behandelen, zowel tijdens als na de ondersteuning. Dit betekent dat informatie in principe niet wordt gedeeld, tenzij wettelijke regelingen anders bepalen of de vertrouwenspersoon in gewetensnood komt, bijvoorbeeld bij acuut levensgevaar of ernstige strafbare feiten waarvoor een aangifteplicht geldt. In het uitzonderlijke geval dat de vertrouwelijkheid moet worden doorbroken, volgt de vertrouwenspersoon het Protocol doorbreken vertrouwelijkheid van de Landelijke Vereniging voor Vertrouwenspersonen (LVV).
De vertrouwenspersonen van Mores rapporteren per kwartaal aan directie en bestuur van Mores over het aantal gesprekken dat ze gevoerd hebben en het aantal gewerkte uren. Ook vermelden ze over welke vormen van grensoverschrijdend gedrag en vanuit welke discipline mensen contact hebben opgenomen. De vertrouwenspersonen geven geen informatie door over de inhoud van de gesprekken die te herleiden zijn naar een persoon. De inhoud van de gesprekken blijft volledig vertrouwelijk. Er wordt nooit informatie gedeeld die te herleiden is naar een persoon.
Wij doen onze uiterste best om je zo goed mogelijk van ondersteuning en advies te voorzien. Natuurlijk horen wij het graag als je tevreden bent en een compliment wilt geven. Wij horen het ook graag als je een klacht of vraag hebt, zodat wij onze dienstverlening kunnen verbeteren.
Probeer bij een klacht deze eerst te bespreken met de betrokken vertrouwenspersoon. Een gesprek kan een probleem vaak al oplossen. Als dat niet mogelijk is, kun je hierover contact met het bureau van Mores opnemen via het formulier op de contactpagina.
Je kunt ook per post je bericht aan ons doorgeven. Stuur een brief naar Mores t.a.v. de directie, Mr. Treublaan 7, 1097 DP Amsterdam.
Alle vertrouwenspersonen voor Mores zijn LVV-registervertrouwenspersoon, zij houden zich aan de gedragscode van de Landelijke Vereniging voor Vertrouwenspersonen. Ingediende klachten over een vertrouwenspersoon kunnen, als deze niet naar tevredenheid kunnen worden opgelost door een medewerker van Mores, worden voorgelegd aan de Klachtencommissie van de LVV.
Ben je tevreden over de ondersteuning door Mores of heb je een vraag? Neem dan contact met ons op via het formulier op de contactpagina.
Ik werk als extern vertrouwenspersoon voor verschillende organisaties. Anderen zeggen over mij dat ik inlevingsvermogen heb, dat ik goed kan luisteren en dat ik integer ben. Wat kun je verwachten als je een beroep op mij doet? Ik sta naast je. Ik luister naar je en help je inzicht en overzicht te krijgen over de situatie, de mogelijke vervolgstappen en consequenties daarvan. Je bepaalt hierin zelf wat je wel of niet wilt en welke keuzes je maakt.
Naast mijn rol als vertrouwenspersoon ben ik adviseur op het gebied van compliance en integriteitsvraagstukken. Het creëren van een veilige werkomgeving is daar onderdeel van. Ik woon in de regio Haarlem.
Ik ben niet werkzaam in de culturele, creatieve en/of mediasector. Wel speel ik met veel plezier in een amateurorkest.
Nederlands en Engels
Ik werk als extern register vertrouwenspersoon voor verschillende organisaties in zowel de profit- als non-profitsector. Vanuit mijn kernwaarden vertrouwen, respect en integriteit bied ik een veilige en vertrouwelijke omgeving waarin medewerkers ongewenste situaties kunnen bespreken.
Met 24 jaar ervaring in onderwijs, coaching en training heb ik brede kennis van diverse werkvelden en de uitdagingen die zich daar kunnen voordoen. Ik ondersteun medewerkers bij meldingen van ongewenst gedrag en integriteitskwesties door te luisteren, te adviseren en indien nodig door te verwijzen naar passende vervolgstappen. Mijn doel is bij te dragen aan een veilige werkomgeving waarin iedereen zich gehoord en gerespecteerd voelt.
Ik ben niet werkzaam binnen binnen deze sectoren. Dit maakt mijn rol onafhankelijk, waardoor medewerkers vrijuit kunnen spreken in een vertrouwelijke en veilige setting.
Nederlands en Arabisch
Ik werk als extern register vertrouwenspersoon voor verschillende organisaties in de profit en de non-profit sector. Vanuit mijn belangrijkste waarden respect, vertrouwen en integriteit begeleid ik verschillende mensen. Dit maakt mijn aanpak persoonlijk en passend.
Ik heb in de afgelopen 25 jaar gewerkt in verschillende sectoren en rollen, van uitvoerend tot directieniveau. Dat maakt dat ik in staat ben me in te leven in diverse situaties. Daarnaast werk ik als adviseur discriminatiezaken voor een organisatie die discriminatie helpt te voorkomen. Ook verricht ik vrijwilligerswerk als bestuurder van een muziekvereniging. Ik woon in Friesland.
Ik werk als externe vertrouwenspersoon voor het Amsterdams Andalusisch Orkest en Jeugdtheater De Krakeling. Ook speel ik in mijn vrije tijd althoorn bij een amateurorkest.
Nederlands en Fries
In mijn werk als extern vertrouwenspersoon sluit ik aan bij de beleving van de melder door een open houding en vragen te stellen. Ik denk graag mee over mogelijke opties tot verandering en respecteer daarin de keuze die de melder maakt.
Ik werk sinds 2015 als zelfstandig ondernemer. Ik adviseer en train diverse groepen medewerkers, o.a. op cultuur sensitief werken, effectief leidinggeven en coachingsvaardigheden. Ik participeer in diverse netwerken waar inclusiviteit en diversiteit een belangrijk thema is. Ik woon in West Brabant.
Ik ben niet werkzaam in de culturele, creatieve of mediasector en daardoor volledig onafhankelijk van deze sector.
Nederlands, Engels en Hongaars
Ik ondersteun sinds 2017 als extern register vertrouwenspersoon verschillende organisaties in diverse sectoren zoals o.a. zorg, onderwijs en de financiële, culturele, creatieve en mediasectoren. Kenmerkend voor mij is dat ik goed kan luisteren, mensen ondersteun om hun autonomie weer op te pakken en het grotere plaatje in het oog blijf houden.Vanuit mijn achtergrond als HR Manager en coach lukt het mij om snel verbinding te maken met de mensen die bij mij komen voor ondersteuning. Ik heb Beeld en Geluid gestudeerd en heb hierdoor affiniteit met de kunst- en cultuursector. Ik woon in de regio van Rotterdam.
Ik werk in de kunst, cultuur en filmsector als externe vertrouwenspersoon.
Nederlands en Engels
Wanneer je te maken hebt met grensoverschrijdend gedrag, kun je dit soms bespreken met de persoon die het gedrag veroorzaakt. Grensoverschrijdend gedrag kan ontstaan zonder verkeerde intenties en mogelijk is de persoon zich niet bewust van het effect. Idealiter bespreek je dit direct op het moment wanneer het grensoverschrijdend gedrag zich voordoet. Soms lukt dit niet, omdat je te verrast bent over het gedrag van de ander, of omdat je pas later realiseert dat het grensoverschrijdend was. Dan is het ook prima om dit achteraf bespreekbaar te maken. Door het gesprek aan te gaan, kun je vaak herhaling voorkomen.
Soms is het moeilijk om iemand aan te spreken. Bijvoorbeeld als het om ernstig grensoverschrijdend gedrag gaat. Of wanneer je dit al eens eerder hebt geprobeerd zonder positief resultaat. Je kunt in dat geval je leidinggevende of opdrachtgever, HR of de vertrouwenspersoon van je eigen organisatie om hulp vragen. Als je niemand hebt naar wie je kunt uitreiken, of als dit niet passend is, dan kun je altijd contact opnemen met een vertrouwenspersoon van Mores.
Heb je ooit een geheimhoudingsverklaring getekend? Geen zorgen: dit soort verklaringen hebben doorgaans geen juridische waarde als het om grensoverschrijdend gedrag gaat. Neem dus ook in dat geval gerust contact op, dan bespreken we dat samen.
Meer informatie over de informele en formele routes bij grensoverschrijdend gedrag vind je op deze pagina.
Als je op je werk merkt dat er sprake is van grensoverschrijdend gedrag, kun je overwegen om dit bespreekbaar te maken. Het kan zijn dat meerdere mensen dit gedrag als grensoverschrijdend ervaren, terwijl de veroorzaker zich niet bewust is van het effect. Het is ook mogelijk dat anderen het gedrag niet als grensoverschrijdend zien. In beide gevallen is het goed om dit te weten.
Als het niet passend voelt om het gedrag direct bespreekbaar te maken, kun je ook contact zoeken met degene die mogelijk last heeft van het gedrag. Door steun te bieden, laat je zien dat ze er niet alleen voor staan.
Als het duidelijk is dat het gaat om grensoverschrijdend gedrag en de betrokkene zelfgeen actie durft te ondernemen, kun je overwegen een leidinggevende of opdrachtgever in te lichten. Hiermee geef je een signaal af en help je de situatie te adresseren.
Twijfel je over wat je het beste kunt doen? Je kunt altijd contact opnemen met een vertrouwenspersoon van Mores om samen te overleggen en je situatie door te spreken.
Goedbedoeld gedrag kan door een ander als grensoverschijdend worden ervaren. Mocht een collega, leidinggevende of opdrachtgever je hierop aanspreken, dan vragen we je om stil te staan bij het effect van jouw gedrag. Ook al had je geen kwade intentie, toch kan het verkeerd zijn overgekomen. Het helpt vaak om dit te erkennen en je excuses aan te bieden voor het effect van jouw gedrag.
Wanneer iemand je aanspreekt op je gedrag of zelfs beschuldigt van grensoverschrijdend gedrag, kan dit ongemakkelijk of onprettig aanvoelen. Onthoud dat je altijd ondersteuning kunt zoeken bij je leidinggevende, opdrachtgever, HR of een beleider die door hen is aangewezen. Wanneer deze opties niet passend voelen, kun je altijd uitreiken naar een vertrouwenspersoon van Mores.
Een vertrouwenspersoon kan je bijstaan door te luisteren en met je te bespreken welke opties je hebt. Een vertrouwenspersoon kan slechts één persoon tegelijkertijd ondersteunen. Leidinggevenden, opdrachtgevers en HR hebben de mogelijkheid om zowel jou als de persoon die het gedrag als grensoverschrijdend heeft ervaren, te begeleiden.
Wanneer een collega een klacht tegen jou indient bij de klachtencommissie van jouw organisatie, word je hierover geïnformeerd door de commissie. Je wordt uitgenodigd voor een hoorzitting waarin je jouw verhaal kunt doen. Je krijgt de mogelijkheid om schriftelijke stukken in te dienen die jouw verhaal ondersteunen. Je kunt ook suggesties geven voor andere getuigen die gehoord kunnen worden.
In dit proces kun je je laten bijstaan door een begeleider die door jouw organisatie is aangewezen. Als er geen begeleider beschikbaar is of dit niet passend voelt, kun je contact opnemen met een vertrouwenspersoon van Mores. Zij kunnen je ondersteunen en samen met jou je opties bespreken.
Je bent beschermd tegen benadeling zolang een klacht is ingediend. Een klacht betekent namelijk niet automatisch dat je schuldig bent. Mocht je het gevoel hebben dat je wordt benadeeld, kun je dit bespreken met je leidinggevende, opdrachtgever, HR of personeelszaken. Als deze opties niet passend zijn, kun je ook altijd uitreiken naar een vertrouwenspersoon van Mores. Die kan je bijstaan en bespreken welke mogelijkheden je hebt.
Als uit de procedure blijkt dat je (ernstig) verwijtbaar hebt gehandeld, kan jouw werkgever of opdrachtgever sanctioneringsmaatregelen treffen.
Het kan schrikken zijn wanneer je een signaal of melding van grensoverschrijdend gedrag ontvangt. Het is belangrijk om de melding serieus te nemen, zonder overhaast te reageren of de situatie onnodig groot te maken. Op de pagina organisatieadvies vind je praktische handvatten om hiermee om te gaan.
Een van de belangrijkste verantwoordelijkheden van leidinggevenden en HR is het goed voeren van het opvanggesprek met de werknemer die last heeft van grensoverschrijdend gedrag. Tips en richtlijnen voor dit gesprek vind je op deze pagina.
Heb je advies nodig bij een specifieke casus? Neem dan contact op met de HR-adviseur of vertrouwenspersoon van jouw organisatie. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan kun je contact opnemen met een vertrouwenspersoon van Mores.
Mores biedt ondersteuning door een vertrouwenspersoon en advies aan organisaties. Voor andere vormen van hulp, kun je terecht bij onderstaande instanties en organisaties.
Ga na of er bij jouw opdrachtgever een vertrouwenspersoon is die ook toegankelijk is voor zzp'ers. Het beste is om dit al voor de start van de opdracht te vragen, zodat je hier later niet in een ongemakkelijke situatie over kunt komen. Kan of wil je niet terecht bij een vertrouwenspersoon van de opdrachtgever, dan kun je als zzp'er in de culturele, creatieve of mediasector altijd uitreiken naar een vertrouwenspersoon van Mores. Hier zijn geen kosten aan verbonden. Lees hier meer over de vertrouwenspersonen van Mores.
Wanneer je te maken hebt met grensoverschrijdend gedrag, kun je dit soms bespreken met de persoon die het gedrag veroorzaakt. Grensoverschrijdend gedrag kan ontstaan zonder verkeerde intenties en de persoon is zich mogelijk niet bewust van het effect. Idealiter bespreek je dit direct op het moment wanneer grensoverschrijdend gedrag zich voordoet. Soms lukt dit niet, omdat je verrast wordt door of over het gedrag van de ander, of omdat je pas later realiseert dat het grensoverschrijdend is. Dan is het ook prima om dit achteraf bespreekbaar te maken. Door het gesprek aan te gaan, kun je herhaling vaak voorkomen.
Soms is het moeilijk om iemand aan te spreken. Bijvoorbeeld als het gaat om ernstig grensoverschrijdend gedrag. Of wanneer je al eerder hebt geprobeerd iemand op zijn of haar gedrag aan te spreken, met of zonder resultaat. Je kunt in dat geval je leidinggevende of opdrachtgever, HR of een vertrouwenspersoon om hulp vragen. Als je niemand hebt naar wie je kunt uitreiken, of als dit niet passend is, dan kun je als zzp'er ook altijd contact opnemen met een vertrouwenspersoon van Mores.
Ook als omstander of leidinggevende kun je hier terecht om over een situatie te sparren. Ook als je zelf wordt beschuldigd van ongewenst gedrag, kun je hierover in gesprek. Een vertrouwenspersoon kan je verder op weg helpen. Meer weten over de routes en mogelijke vervolgstappen? Bekijk de wegwijzer grensoverschrijdend gedrag.
Als zzp'er ben je minder beschermd door jouw opdrachtgever dan een werknemer. Toch ben je niet volledig onbeschermd tegen grensoverschrijdend gedrag. Lees hier alles over de wet en regelgeving die op jou van toepassing is
De Arbowet verplicht werkgevers en opdrachtgevers om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Deze zorgplicht geldt ook voor zzp'ers die op locatie werken bij een opdrachtgever (artikel 3 en 16 Arbowet). In de praktijk betekent dit dat de opdrachtgever verantwoordelijk is voor de fysieke arbeidsomstandigheden op de werkplek, ook als jij er als freelancer aan het werk bent.
Voor psychosociale veiligheid op de werkplek, zoals bescherming tegen intimidatie, pesten of seksuele intimidatie, is de situatie anders. De Arbowet verplicht werkgevers beleid te voeren ter voorkoming van psychosociale arbeidsbelasting (artikel 3 lid 2 Arbowet). Maar deze verplichting geldt voor werknemers. Dat zijn mensen die op basis van een arbeidsovereenkomst werken, maar ook mensen die weliswaar geen arbeidsovereenkomst hebben, maar feitelijk wel onder het gezag van de opdrachtgever werken. Als zzp’er die zelfstandig en op basis van gelijkwaardigheid met een opdrachtgever samenwerkt, val je in beginsel niet onder die bescherming. Werk je echter wel feitelijk onder het gezag van je opdrachtgever dan kun je wel als werknemer in de zin van de Arbowet worden aangemerkt met als gevolg dat de opdrachtgever ook jegens jou de PSA verplichting van artikel 3 lid 2 heeft. Dit hangt dus af van de feitelijke aard van de samenwerking, niet van de contractvorm. Hierover meer bij het onderdeel schijnzelfstandigheid. Dit betekent niet dat je, als je niet onder gezag werkt, helemaal geen mogelijkheden hebt als je te maken krijgt met ongewenst gedrag op het werk. Maar de route loopt dan niet via de Arbowet, maar via de civiele rechter of via contractuele afspraken met de opdrachtgever.
Niettemin kan het beleid rondom psychosociale veiligheid binnen de organisatie waar je als zelfstandige werkzaam bent, zoals een formele klachtenprocedure, zijn uitgebreid naar zelfstandigen. In dat geval zouden die procedures en de vertrouwenspersoon ook kunnen openstaan voor zzp’ers. Ook hierover zo dadelijk meer.
Als zzp'er heb je daarnaast een eigen wettelijke verplichting op basis van de Arbowet: je bent verplicht om naar vermogen zorg te dragen voor je eigen veiligheid en gezondheid en die van anderen op de arbeidsplaats. Deze verplichting ziet op praktische en fysieke aspecten van veilig werken, zoals het juist gebruiken van arbeidsmiddelen en beschermingsmiddelen en het melden van gevaren. De wet legt zelfstandigen op dit punt geen verplichting op die specifiek ziet op sociale veiligheid of het tegengaan van ongewenst gedrag: de bepaling over psychosociale arbeidsbelasting (art. 3 lid 2 Arbowet) is niet opgenomen in de beperkte lijst van artikelen die voor zelfstandigen gelden.
De gelijkebehandelingswetgeving, zoals de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) en de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGB), beschermt ook zzp'ers. Direct of indirect onderscheid op basis van persoonlijke kenmerken zoals geslacht, afkomst, religie, leeftijd of seksuele gerichtheid is verboden, ook in een opdrachtrelatie, dus ook als je niet in loondienst bent (artikel 7 en artikel 1a AWGB, artikel 2 WGB). Een belangrijk praktisch voordeel is dat hierbij een omkering van de bewijslast geldt, en dat deze regel ook voor zelfstandigen van toepassing is: wie feiten aanvoert die het vermoeden van onderscheid kunnen rechtvaardigen, hoeft dat onderscheid niet volledig te bewijzen — de wederpartij moet dan aantonen dat er niet in strijd met de wet is gehandeld (art. 10 lid 1 AWGB). Dit verlicht de bewijspositie van de zzp'er aanzienlijk ten opzichte van een gewone civiele procedure.
Het College voor de Rechten van de Mens behandelt formele klachten over ongelijke behandeling aan de hand van de gelijkebehandelingswetgeving. Deze mogelijkheid staat ook open voor zzp’ers. Deze klachtenprocedure is gratis. Het College doet geen juridisch bindende uitspraken, maar deze oordelen zijn wel gezaghebbend. Dat betekent dat het college als deskundige kan beoordelen of er sprake is van discriminatie maar er geen gevolgen aan kan verbinden. Het is dus niet mogelijk om een sanctie of schadevergoeding op te leggen. Als je dat wilt, zul je een procedure bij de rechter moeten starten. De rechter is niet gebonden aan het oordeel maar betrekt het oordeel van het college wel bij zijn eigen beoordeling en kan er ook gewicht aan toekennen. In de praktijk kunnen de oordelen dus wel verandering teweegbrengen. Deze klachtentrajecten kunnen lang duren en vereisen een onderbouwing van de feiten die het vermoeden van het onderscheid kunnen dragen. Maar dankzij de hiervoor genoemde omkering van de bewijslast hoeft dit geen sluitend bewijs te zijn maar is een aannemelijk vermoeden voldoende. Er bestaat de mogelijkheid voor het volgen van een spoedprocedure.
Als je als zzp’er te maken krijgt met grensoverschrijdend gedrag, zijn er verschillende civielrechtelijke routes die in beginsel openstaan:
Alle drie de routes vragen om bewijs en zijn in de praktijk niet eenvoudig te bewandelen, zeker de eerste twee. Ze zijn echter wel een stok achter de deur, en het is belangrijk dat zzp’ers weten dat ze bestaan. Bij onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) ligt de bewijslast volledig bij de zzp'er: die moet de onrechtmatige gedraging, de toerekenbaarheid, de schade en het causaal verband aantonen. Bij wanprestatie (art. 6:74 BW) ligt dit iets gunstiger: de zzp'er moet de tekortkoming, de schade en het causaal verband bewijzen, maar de toerekenbaarheid wordt vermoed - de opdrachtgever moet aantonen dat hem geen verwijt treft. Bij de derde route, de zorgplicht van de opdrachtgever (art. 7:658 lid 4 BW), is de bewijspositie het meest verlicht: de zzp'er moet alleen aannemelijk maken dat die schade heeft geleden in de uitoefening van diens werkzaamheden, waarna de opdrachtgever moet bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. In de praktijk is bewijs bij fysiek geweld nog wel haalbaar, omdat onafhankelijke getuigen en politieverklaringen sterk bewijs kunnen opleveren. Bij minder zichtbare vormen van grensoverschrijdend gedrag — verbale intimidatie, ongewenste seksuele opmerkingen, subtiele pesterijen zonder getuigen - is de bewijspositie voor de zzp'er aanmerkelijk zwakker, omdat onafhankelijke getuigen of medische documentatie vaak ontbreken.
Ook kosten en doorlooptijd zijn een reële drempel; zelfs bij een gewonnen zaak worden niet alle kosten vergoed. Daarnaast kost een dergelijke procedure, zeker wanneer meerdere partijen betrokken zijn, doorgaans geruime tijd - in de praktijk kunnen tussen het incident en de uitspraak al snel een à twee jaar liggen. Een rechtsbijstandsverzekering kan dit obstakel deels wegnemen. Diverse verzekeraars bieden inmiddels specifiek op zzp'ers toegesneden rechtsbijstandverzekeringen aan, die ook geschillen met opdrachtgevers kunnen dekken. Per polis dient te worden nagegaan of geschillen over grensoverschrijdend gedrag daadwerkelijk onder de dekking vallen.
Bij ernstige vormen van grensoverschrijdend gedrag - zoals verkrachting, aanranding, bedreiging of stalking - kun je ook als zzp’er aangifte doen bij de politie tegen degene die het strafbaar feit heeft gepleegd. Aangifte richt zich altijd tegen de persoon die de gedraging heeft veroorzaakt, niet tegen de opdrachtgever als zodanig — dat kan de opdrachtgever zelf zijn, maar ook een collega, een klant of een derde. Het strafrecht kijkt namelijk naar de dader van het strafbare feit, niet naar de contractuele relatie waarbinnen het feit plaatsvond. Dit is precies de reden waarom deze route volledig los staat van de vraag of je in loondienst werkt of als zelfstandige: iedereen die kennis draagt van een strafbaar feit, mag daarvan aangifte doen, ongeacht de eigen arbeidsrelatie. Aangifte kan aanleiding geven tot strafrechtelijke vervolging. Het strafrecht is een zware route, bedoeld voor situaties waarin daadwerkelijk sprake is van een strafbaar feit, en staat naast — niet in plaats van — de eerder genoemde civielrechtelijke routes. Via het strafproces kun je als slachtoffer ook rechtstreeks schadevergoeding claimen. Wie rechtstreeks schade heeft geleden door het strafbare feit, kan zich als benadeelde partij voegen in de strafzaak tegen de dader (art. 51f Sv). Dit is ook voor zzp'ers mogelijk. Voordeel van deze route is dat je materiële schade (zoals gederfde inkomsten of therapiekosten) en immateriële schade (smartengeld) in dezelfde procedure kunt claimen als de strafzaak, zonder een aparte civiele procedure te moeten starten. Wel gelden hierbij enkele beperkingen. De vordering wordt alleen toegewezen als de verdachte ook daadwerkelijk wordt veroordeeld en het feit bewezen wordt verklaard (art. 361 lid 2 Sv); bij vrijspraak vervalt de vordering. Bovendien kan de strafrechter de vordering alsnog doorverwijzen naar de civiele rechter.
De Wet bescherming klokkenluiders biedt ook zzp'ers de mogelijkheid om misstanden binnen de organisatie waarvoor zij werken te melden, en de bescherming tegen benadeling die deze wet biedt, geldt in beginsel ook voor hen. De wet koppelt de bescherming namelijk niet aan het traditionele werknemersbegrip, maar aan het ruimere begrip "melder": een natuurlijke persoon die in de context van zijn werkgerelateerde activiteiten een vermoeden van een misstand meldt, ongeacht de aard van die werkzaamheden. Het benadelingsverbod is daardoor uitdrukkelijk ook van toepassing op zelfstandigen. Een voortijdige beëindiging van een overeenkomst voor het leveren van goederen of diensten kan een vorm van verboden benadeling zijn.
Eén kanttekening is van belang: de wettelijke verplichting voor een organisatie om een interne meldprocedure in te richten, geldt in de eerste plaats voor de eigen werknemers. De wet staat het de organisatie wel toe om deze procedure ook open te stellen voor personen die geen werknemer zijn maar wel werkgerelateerde activiteiten verrichten, zoals zzp'ers — maar dit is geen verplichting. Het benadelingsverbod zelf staat hier echter los van: een zzp'er die een misstand meldt, valt evengoed onder de beschermde categorie van "melder" en profiteert dus evengoed van het benadelingsverbod en het daaraan gekoppelde bewijsvermoeden. Heeft de opdrachtgever een meldregeling, kijk dan dus of deze ook geldt voor zzp’ers. Indien de opdrachtgever geen interne meldregeling heeft of die niet geldt voor zzp’ers dan kun je je ook melden bij de juiste bevoegde autoriteit. Wie de bevoegde autoriteit is, hangt af van waar je een melding over wilt doen. Indien je dat niet weet kun je contact opnemen met de afdeling advies van het Huis voor Klokkenluiders, die gratis informatie biedt.
Cao-afspraken - inclusief bepalingen over vertrouwenspersonen, gedragscodes en meldprocedures - gelden in beginsel voor werknemers. Ze zijn niet automatisch van toepassing op freelancers, ook niet als zij werken voor een organisatie die onder een CAO valt. Niettemin bevatten steeds meer CAO’s specifieke afspraken over zzp’ers. Die afspraken gaan met name over de inzetbaarheid van zzp’ers: wanneer mogen ze worden ingehuurd en onder welke voorwaarden. Het is dus altijd van belang om te controleren of in de cao die voor de opdrachtgever geldt, ook afspraken staan voor zzp’ers. Bijvoorbeeld of ook bepalingen over beleid rondom sociale veiligheid zich uitstrekken tot aannemingen van werk of overeenkomsten van opdracht.
In de praktijk kan het voorkomen dat een opdrachtgever vrijwillig zzp'ers laat vallen onder het eigen beleid, zoals de interne klachtenregeling of de vertrouwenspersoon, maar dit is geen wettelijke verplichting.
Als zzp'er heb je in beginsel geen wettelijk recht op toegang tot de interne of externe vertrouwenspersoon van de organisatie waarvoor je werkt.
In de praktijk varieert dit sterk: sommige organisaties stellen hun vertrouwenspersoon ook beschikbaar voor freelancers, andere niet. Het is zinvol om dit aan het begin van een samenwerking te vragen.
Zzp'ers die buiten de interne structuur vallen en daardoor geen gebruik kunnen maken van de vertrouwenspersoon, kunnen altijd terecht bij de vertrouwenspersonen van Mores, ongeacht hun contractstatus.
Als een zzp'er feitelijk functioneert als een werknemer, met bijvoorbeeld vaste uren, werktijden en een werkmethode die worden bepaald door de opdrachtgever, een gezagsverhouding en structurele inzet voor één opdrachtgever, kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. De zzp-constructie is dan een schijnconstructie. Bepalend is niet hoe de overeenkomst is genoemd, maar hoe de samenwerking in de praktijk feitelijk is ingericht. In dat geval kan het arbeidsrechtelijke gevolgen hebben in de zin dat de arbeidsrechtelijke bescherming wél van toepassing is, inclusief toegang tot de vertrouwenspersoon, cao-bescherming en sociale zekerheid. Maar het kan ook fiscale gevolgen hebben in de zin dat loonheffingen en sociale premies hadden moeten worden afgedragen. Voor het verduidelijken van de grens zelfstandige-arbeidsovereenkomst heeft het huidige kabinet een initiatiefvoorstel gedaan (de Zelfstandigenwet). De belastingdienst heeft inmiddels wel weer de handhaving hervat. Dit en de beoordeling door rechters is momenteel, in afwachting van de wet, gebaseerd op de uitspraak van de Hoge Raad (Deliveroo arrest). Een aantal signalen kan helpen om in te schatten of hiervan mogelijk sprake is. Heeft de opdrachtnemer weinig feitelijke vrijheid om opdrachten te weigeren of zijn eigen tijden te bepalen? Kan de opdrachtgever de inhoud van de overeenkomst of de werkwijze eenzijdig wijzigen, zonder daarover te onderhandelen? Wordt de werkwijze gecontroleerd? Verloopt de betaling als een vaste, periodieke uitkering die de opdrachtgever uit eigen beweging doet, in plaats van via eigen facturatie? Vormt het werk een kernactiviteit van de opdrachtgever, in plaats van een incidentele klus? Presenteert de opdrachtnemer zich niet of nauwelijks als zelfstandig ondernemer, en is het inkomen te laag om als zelfstandige eigen voorzieningen te treffen tegen arbeidsongeschiktheid? En, ten slotte, werkt de opdrachtnemer al langere tijd en met een substantieel aantal uren voor dezelfde opdrachtgever? Op dit laatste punt geldt zelfs een wettelijk rechtsvermoeden (artikel 7:610a BW): wie ten minste drie maanden en gemiddeld twintig uur per maand voor eenzelfde opdrachtgever heeft gewerkt, wordt vermoed op basis van een arbeidsovereenkomst te werken, waarna de opdrachtgever moet aantonen dat dit niet het geval is.
Geen van deze signalen is op zichzelf doorslaggevend: de rechter beoordeelt alle omstandigheden van het geval in onderlinge samenhang. Dit is juridisch complex en sterk situatieafhankelijk. Voor ondersteuning verwijzen wij door naar het Juridisch Loket, de FNV of de Kunstenbond voor nadere informatie en advies.
Twijfel je om stappen te ondernemen of weet je niet wat je moet doen? Een gesprek met een vertrouwenspersoon is geheel vrijblijvend en vertrouwelijk. Een vertrouwenspersoon zal nooit vervolgstappen ondernemen en zal de verschillende mogelijkheden aan je voorleggen.
Twijfel je om stappen te ondernemen? Een gesprek met een vertrouwenspersoon is geheel vrijblijvend en vertrouwelijk. Een vertrouwenspersoon zal nooit vervolgstappen ondernemen en zal de verschillende mogelijkheden aan je voorleggen.
Wil je er met iemand over praten of weet je niet wat je moet doen? De vertrouwenspersonen van Mores zijn er ook voor mensen die aangesproken zijn op grensoverschrijdend gedrag. Een gesprek met een vertrouwenspersoon is geheel vrijblijvend en vertrouwelijk. Een vertrouwenspersoon zal nooit vervolgstappen ondernemen en zal de verschillende mogelijkheden aan je voorleggen.
Onder grensoverschrijdend gedrag verstaan we in ieder geval seksuele intimidatie, discriminatie, pesten en agressie en geweld, waaronder ook verbale of emotionele intimidatie. Of jij iets als grensoverschrijdend ervaart, is subjectief. Ook als je twijfelt of iets onder grensoverschrijdend gedrag valt kun je dit bespreken met een vertrouwenspersoon.
Meer informatie over de verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag vind je op deze pagina.
Als steunpunt biedt Mores een vangnet van vertrouwenspersonen voor iedereen die in de culturele, creatieve of mediasector werkt of daarvoor studeert. Als je te maken hebt met grensoverschrijdend gedrag en niet terecht kan of wil bij een vertrouwenspersoon in je eigen organisatie, kun je terecht bij een vertrouwenspersoon van Mores.
De vertrouwenspersoon biedt een luisterend oor en bespreekt de mogelijkheden om tot een oplossing te komen. Indien gewenst kan de vertrouwenspersoon je ondersteunen bij de gekozen optie. De vertrouwenspersoon staat naast je, je houdt zelf de regie.
De vertrouwenspersonen van Mores zijn beschikbaar voor iedereen die werkt in de culturele, creatieve of mediasector. Dit geldt voor mensen in loondienst, zzp'ers, vrijwilligers, maar ook stagiairs en studenten in het kunstvakonderwijs en de journalistiek.
De vertrouwenspersonen staan klaar voor iedereen die grensoverschrijdend gedrag heeft ervaren. Daarnaast kunnen ook mensen die getuige zijn van grensoverschrijdend gedrag, beschuldigd worden van grensoverschrijdend gedrag of als leidinggevende of organisatie niet weten hoe te handelen na een melding, ondersteuning of advies krijgen van een vertrouwenspersoon. Een vertrouwenspersoon zal nooit beide partijen van dezelfde casus bijstaan. Alle vertrouwelijke informatie wordt uiteraard niet gedeeld met medewerkers of het bestuur van Mores.
De vertrouwenspersoon is er om je te ondersteunen bij grensoverschrijdend gedrag op het werk, maar kan niet helpen bij problemen in de privésfeer, hoge werkdruk of een arbeidsconflict, tenzij er sprake is van grensoverschrijdend gedrag. In zulke gevallen zal de vertrouwenspersoon je indien nodig doorverwijzen naar een andere professional. Ook als je psychologische hulp, coaching of rechtsbijstand nodig hebt, kan de vertrouwenspersoon je doorverwijzen naar een specialist. Bij grensoverschrijdend gedrag op het werk kan de vertrouwenspersoon je echter wel blijven ondersteunen bij het vinden van oplossingen.
Wanneer je last hebt van grensoverschrijdend gedrag van buiten de organisatie, bijvoorbeeld van publiek of online volgers, kan de vertrouwenspersoon je een luisterend oor bieden, maar zal ook hier doorverwijzen voor verdere ondersteuning. Journalisten kunnen zich in dat geval wenden tot PersVeilig en schrijvers tot SchrijversVeilig.
Aan het contact met en de begeleiding van een vertrouwenspersoon van Mores zijn geen kosten verbonden.
Het hielp mij dat ik wist dat ik altijd kon bellen, en dat ik (als freelancer in de podiumkunsten) niet alleen stond. Tijdens de gesprekken merkte ik dat er echt naar me geluisterd werd, zonder oordeel. Dat was voor mij erg belangrijk. De gesprekken met vertrouwenspersonen van Mores gaven me de steun en rust die ik nodig had in de moeilijke periodes."

.jpg)


