Ik ben getuige van grensoverschrijdend gedrag
Wat je kunt doen als omstander
Wat kun je doen als je getuige bent van ongewenst gedrag gericht op een ander? Een omstander die actie onderneemt kan een groot verschil maken, het gedrag stoppen en het slachtoffer het gevoel geven dat hij of zij er niet alleen voor staat. De 5 D's van omstanderinterventie bieden een praktisch kader voor wat je kunt doen.
Direct (Aanspreken)
Spreek de persoon direct aan. Dat hoeft niet confronterend te zijn. Een korte, rustige opmerking kan al genoeg zijn om het gedrag te onderbreken. "Hé, laten we het hier even bij laten" of "Ik vind niet dat dit kan" zijn voorbeelden van directe interventies. Doe dit alleen als je je er veilig bij voelt.
Distract (Afleiden)
Zorg voor afleiding zonder het incident direct te benoemen. Onderbreek het moment met een onschuldige vraag of actie: vraag de persoon om iets, maak een opmerking over iets anders, of creëer een smoes om degene die het doelwit is weg te halen uit de situatie. Dit is een subtielere aanpak die minder confrontatie vereist.
Delegate (Anderen betrekken)
Schakel iemand anders in. Ga naar een leidinggevende, productieleider of een andere persoon met meer autoriteit of een veiligere positie dan jij. Als je zelf te kwetsbaar bent om in te grijpen, is dit een krachtige manier om toch actie te ondernemen zonder jezelf in gevaar te brengen.
Delay (Achteraf incheken)
Als ingrijpen op het moment niet mogelijk of veilig is, zoek dan daarna contact met de persoon die het doelwit was. Vraag hoe het gaat, benoem wat je hebt gezien en vraag of je iets kunt doen. Soms is achteraf steun bieden het meest waardevolle wat je kunt doen.
Document (Aantekeningen maken)
Leg vast wat je hebt gezien, als de situatie dat toelaat. Maak bijvoorbeeld een aantekening van wat er is gebeurd: datum, tijd, locatie, wat er precies is gezegd of gedaan en wie erbij aanwezig waren. Dit kan later van grote waarde zijn als degene die het heeft meegemaakt besluit er iets mee te doen, een melding te doen of advies in te winnen. Lees hier meer over hoe je grensoverschrijdend gedrag kunt vastleggen.