Terugblik webinar: Het gesprek aangaan als omstander

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de rol van omstanders bij ongewenst gedrag. Ook op de werkvloer en bij opleidingen in de culturele, creatieve en mediasector. In dit webinar vertelde trainer en vertrouwenspersoon Seema Ouweneel meer over de rol van omstanders bij grensoverschrijdend gedrag en hoe je als omstander het gesprek daarover kunt aangaan binnen je opleiding of organisatie.

Bijdrage van Seema Ouweneel

Belemmeringen om in te grijpen 

In dit interactief webinar werd door middel van break out rooms onderling besproken wat belemmeringen kunnen zijn om in te grijpen bij ongewenst gedrag op de werkvloer. O.a. antwoorden als machtsposities, eigen identiteit en gebrek aan handelingsperspectief kwamen voorbij.

De 5 A's

Het webinar ging vervolgens in op vijf manieren om als omstander in te grijpen, de 5 A's.

  • Afleiden: Het ongewenste gedrag stoppen door de aandacht te verschuiven.  
  • Anderen inschakelen: Iemand anders vragen over om een actie uit te voeren waardoor het ongewenste gedrag stopt.  
  • Aangaan: De persoon die het ongewenste gedrag vertoont direct aanspreken. Bijvoorbeeld door een verhelderende vraag te stellen of aan te geven hoe de opmerking op jou overkomt.
  • Achteraf inchecken: Na het incident contact opnemen met degene die het ongewenste gedrag heeft ondergaan, bevestigen wat er gebeurd is.
  • Aantekeningen maken: Het ongewenste gedrag vastleggen door middel van je mobiel, pen en papier of screenshots.

Door middel van casuïstiek gingen de deelnemers vervolgens met elkaar in gesprek over welke methode zij zouden toepassen op verschillende casussen en waarom.  

Tip: zorg dat je een paar zinnen paraat hebt voor als je getuige bent van ongewenst gedrag. Bijvoorbeeld: ‘Oeps, dat floepte er zeker per ongeluk uit’ Of: ‘Dit voelt voor mij ongemakkelijk’.

Leiderschap en borging

Afsluitend werd ingegaan hoe je omstanders vanuit je leiderschapsrol structureel kunt betrekken bij sociale veiligheid.

  • Beleid: maak omstanderstrainingen onderdeel van je onboarding- proces
  • Voorbeeldfunctie: Management moet kwetsbaarheid tonen en fouten bespreken
  • Meldstructuur: Zorg voor heldere routes, ook voor omstanders    
  • Dialoog: Plan periodieke ‘veiligheidschecks’ in teams in    

Bronnen voor omstanders

Binnen de sector bieden onder andere Stichting Sociale Veiligheid Podiumkunsten en Taskforce GO! omstander trainingen aan voor werkenden. Deze trainingen zijn erop gericht om omstanders te activeren als ze getuige zijn van grensoverschrijdend gedrag. Tijdens de training leren deelnemers dit gedrag te herkennen en op een veilige en passende manier te reageren.

Trainingaanbod omstanderinterventies: