September 2024

Met deze eerste update na de zomer, brengen we jullie weer op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van een sociaal veilige werkomgeving in de culturele, creatieve en mediasector. Het zijn roerige tijden, met bezuinigingen in de sector, zoals de geplande btw-verhoging op cultuur en media, en bezuinigingen op de publieke omroep en het hoger kunstvakonderwijs.

Recent zijn de adviezen op meerjarige subsidieaanvragen gepresenteerd. Net als de Raad voor Cultuur hebben onder meer het Amsterdams Fonds voor de Kunst en de Adviescommissie Cultuurnota 2025-2028 in Utrecht in hun adviezen aandacht besteed aan sociale veiligheid. De afgelopen maanden waren er diverse onderzoeken en publicaties over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, die opnieuw in de media verschenen. Tegelijkertijd groeit het aantal initiatieven over het creëren van een veilige werkomgeving en ook de adviesvragen die Mores daarover krijgt.

Mores en de Vertrouwenspersonen

‍Mores blijft zich inzetten voor het versterken van de zichtbaarheid van onze vertrouwenspersonen, die een vangnet vormen voor iedereen die te maken heeft met grensoverschrijdend gedrag, maar niet bij een vertrouwenspersoon in de eigen organisatie terecht kan of wil. Naast het ondersteunen van mensen die grensoverschrijdend gedrag hebben ervaren, zijn onze vertrouwenspersonen er ook voor degene die daarvan getuige is, daarvan beschuldigd wordt en voor bestuurder of leidinggevende die een signaal krijgt en wil sparren over hoe te handelen.

Mores Adviespunt voor Organisaties

Sinds eind vorig jaar biedt Mores naast het vangnet van vertrouwenspersonen ook een adviespunt voor organisaties. Bestuurders, leidinggevenden, HR-medewerkers en vertrouwenspersonen kunnen hier terecht voor vragen over preventie, het ontwikkelen van beleid en het inrichten van informele en formele routes voor het geval het misgaat.

Onderzoeken in de Sector

De afgelopen maanden verschenen er weer verschillende publicaties naar aanleiding van onderzoeken naar grensoverschrijdend gedrag binnen podiumkunsten en media.

• Internationaal Theater Amsterdam publiceerde het onderzoek dat het heeft laten uitvoeren naar de organisatiecultuur. Samen met de vertrouwelijke resultaten van een persoonsgericht onderzoek en na verschillende berichten in de media leidde dit tot structurele veranderingen. Zelf schrijft ITA daarover: ‘ITA heeft rust, herstel en vernieuwing nodig. Daarom is in overleg de samenwerking tussen ITA en Ivo van Hove beëindigd en treedt de Raad van Toezicht in zijn geheel per direct terug.
• De Raad van Toezicht van de NTR stopte juist de samenwerking met het bureau dat onderzoek deed naar de interne werkcultuur. Dit onderzoek was ingesteld naar aanleiding van het rapport van de commissie Van Rijn. Het vertrouwen in de samenwerking werd opgezegd nadat tot tweemaal toe gebreken in de uitvoering van het onderzoek werden geconstateerd die raakten aan de privacy van de werknemers.
• Ook bij onze zuiderburen is een kritisch rapport verschenen over de werkcultuur binnen de publieke omroep. De Nederlandse hoogleraar integriteit Rob van Eijbergen werd aangesteld als 'onafhankelijk bemiddelaar 'naar aanleiding van klachten binnen de VRT. Het rapport leidde tot het ontslag van twee leidinggevenden en de VRT-directie geeft aan de komende weken een actieplan uit te werken. De aanbevelingen uit dit rapport zijn niet openbaar gemaakt.

Statement Mores

In reactie op de recente gebeurtenissen bracht Mores een statement uit:

"Het is van groot belang dat zowel raden van toezicht, directies als leidinggevenden zich realiseren dat zij - gezamenlijk -verantwoordelijk zijn voor een veilig werkklimaat binnen hun organisaties. De gebeurtenissen bij ITA en NTR onderstrepen hoe belangrijk het is dat werknemerszien dat deze verantwoordelijkheid zichtbaar wordt genomen. Het is essentieel dat grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar is, dat het aangepakt wordt en dat er beleid is om te voorkomen dat dit gedrag plaatsvindt"

Mores biedt naast een vangnet van vertrouwenspersonen sinds eind vorig jaar ook een adviespunt voor organisaties. Bestuurders, leidinggevenden, HR-medewerkers en vertrouwenspersonen kunnen bij het adviespunt terecht met vragen over preventie, het ontwikkelen van beleid om een veilige werkomgeving te borgen en het inrichten van informele en formele routes voor als het desondanks misgaat.

Toekomstige Evenementen

‍Om kennis en ervaringen uit te wisselen, organiseren we twee webinars en het evenement "Van signaal tot herstel: samen werken aan een veilige sector" op 31 oktober. We hopen hierbij bij te dragen aan het verbeteren van de sociale veiligheid in de sector.